WILLEMSTAD – Het Curaçaose reddingsteam CURSAR heeft in het Venezolaanse La Guaira een zeven maanden oude tweeling levend uit een ingestort gebouw gehaald. De ouders van de baby’s werden dood aangetroffen. De kinderen zijn overgedragen aan de ambulancedienst en naar een ziekenhuis gebracht.
CURSAR-lid Jullmar Koeiman vertelt na terugkeer op Curaçao over de redding en de omstandigheden waaronder het team moest werken. Voor hem was het de eerste keer dat hij in een door een aardbeving getroffen gebied werd ingezet. “Ik heb zoiets nog nooit gezien. Het was heel heftig. Ik heb er geen woorden voor.”
Het achtkoppige Curaçaose team reisde enkele dagen na de zware aardbevingen naar Venezuela. Volgens Koeiman liep het vertrek ongeveer drie dagen vertraging op, omdat op Curaçao nog toestemming en praktische zaken moesten worden geregeld. Uiteindelijk vloog het team met een Amerikaans militair toestel naar Venezuela.
Na aankomst werden de reddingswerkers met militair vervoer naar Caracas gebracht. Daar verbleven zij aanvankelijk bij een Venezolaans Urban Search and Rescue-team. Vervolgens vertrokken ze naar La Guaira, waar een kamp met tenten, douches en toiletten werd ingericht. Vanuit dat kamp gingen de hulpverleners dagelijks naar ingestorte gebouwen.
Gebouwen volledig ingestort
De situatie die het team in La Guaira aantrof, maakte diepe indruk op Koeiman. Bij verschillende gebouwen waren de verdiepingen door de aardbeving volledig op elkaar terechtgekomen, een instorting die onder reddingswerkers bekendstaat als een ‘pancake collapse’.
“Alles was plat”, zegt hij. “De situatie daar was heel, heel erg.” Volgens Koeiman werden dagelijks acht tot tien overleden slachtoffers uit ingestorte gebouwen gehaald. Uit zijn relaas wordt niet duidelijk of dat aantal betrekking heeft op zijn eigen ploeg of op alle reddingsteams in het gebied.
De zoekacties werden vanuit een centrale commandopost aangestuurd. Daar overlegden de lokale politie, brandweer en reddingsdiensten over nieuwe meldingen en de inzet van de verschillende teams. Zodra er een melding binnenkwam, kregen de hulpverleners opdracht naar een bepaald gebouw te gaan.
De Curaçaose reddingswerkers werden verdeeld over gemengde ploegen met Venezolaanse en internationale hulpverleners. Volgens Koeiman werkten zij onder meer samen met Amerikaanse en Franse redders. Per gebouw werd een team aangewezen om naar overlevenden en slachtoffers te zoeken.
Tweeling tussen overleden ouders
In een van die ploegen zat een vrouwelijk lid van CURSAR. Zij kon door een nauwe opening verder het ingestorte gebouw binnendringen. Daar trof zij een moeder, een vader en hun zeven maanden oude tweeling aan.
Beide ouders waren overleden, maar de twee baby’s leefden nog. De Curaçaose redder bracht de kinderen naar buiten en droeg hen over aan de lokale ambulancedienst. Zij zijn vervolgens naar een ziekenhuis vervoerd. Over hun toestand en verdere verblijfplaats is niets bekendgemaakt.
Koeiman zelf vond tijdens zijn zoekacties geen overlevenden. Vooral de omvang van de verwoesting is hem bijgebleven. Tijdens het werk was er volgens hem nauwelijks ruimte om bij de gebeurtenissen stil te staan. De redders concentreerden zich op de opdrachten die zij vanuit de commandopost kregen.
Nazorg na terugkeer
Na terugkeer op Curaçao moet duidelijk worden hoe de teamleden hun ervaringen verwerken. Koeiman zegt door zijn opleiding in de zorg en een eerdere stage bij een uitvaartonderneming gewend te zijn aan de confrontatie met overledenen. Dat hoeft volgens hem niet voor ieder teamlid te gelden.
Met de Curaçaose regering is daarom afgesproken dat reddingswerkers die psychologische ondersteuning nodig hebben, bij Slachtofferhulp terechtkunnen. Volgens Koeiman kan daarvoor via de minister-president contact worden gelegd.
De CURSAR-leden zijn inmiddels allemaal veilig terug op Curaçao. De missie leverde niet alleen een directe bijdrage aan de internationale hulpverlening, maar confronteerde het team ook voor het eerst van dichtbij met de gevolgen van een grootschalige aardbevingsramp.
